Laporan UIAM: Pilihan raya tempatan boleh gugat kerangka urus tadbir Kuala Lumpur

Pengembalian pilihan raya tempatan di Kuala Lumpur berpotensi menggugat kerangka urus tadbir ibu kota dan mengubah struktur pelantikan yang telah dipersetujui dalam Perjanjian Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, menurut Laporan Akhir Kebolehlaksanaan Pindaan Akta Ibu Kota Persekutuan yang disediakan Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM).

Laporan itu menyatakan bahawa di bawah Perkara I perjanjian tersebut, Sultan Selangor telah menyerahkan kedaulatan ke atas Kuala Lumpur, manakala Perkara V menetapkan penubuhan sebuah Lembaga Penasihat sebagai sebahagian daripada struktur pentadbiran ibu kota.

"Pada masa sama, akta ini turut mengekalkan unsur hubungan institusi dengan Selangor apabila memperuntukkan pelantikan wakil yang dinamakan oleh Sultan Selangor ke dalam Lembaga Penasihat.

"Pilihan raya tempatan bukan sahaja akan mengubah struktur pelantikan yang telah dipersetujui, malah berpotensi mencabar kedudukan Perlembagaan yang diberikan kepada Sultan Selangor semasa penyerahan wilayah tersebut," kata laporan itu.

Perjanjian Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dimeterai pada 1 Feb 1974 oleh Yang di-Pertuan Agong ketika itu, Sultan Abdul Halim Mu'adzam Shah, bagi pihak kerajaan persekutuan, dan Sultan Selangor ketika itu, Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, bagi pihak Selangor.

Laporan tersebut turut menyebut bahawa pentadbiran Kuala Lumpur ditubuhkan atas prinsip ibu kota itu milik seluruh rakyat Malaysia dan bukan penduduk bandar raya itu semata-mata, maka hak menentukan dasar dan hala tujunya sepatutnya kekal di tangan badan pentadbiran tertinggi negara.

"Hal ini disokong oleh fakta bahawa pembiayaan pembangunan infrastruktur utama seperti jalan raya, perumahan, dan sistem pembetungan dibiayai melalui dana pembayar cukai dari seluruh negara, bukannya dari penduduk Kuala Lumpur semata-mata," katanya, sambil merujuk prinsip 'He who pays the piper calls the tune'.

Awal hari ini, Ahli Parlimen Kepong Lim Lip Eng berkata Parlimen mempunyai kuasa memulihkan pilihan raya tempatan, dan menuntut agar Akta Ibu Kota Persekutuan dipinda bagi menubuhkan sebuah majlis bandar raya dengan majoriti ahlinya dipilih penduduk.

Beliau berkata kerajaan sepatutnya turut meminda peruntukan berkaitan dalam Akta Kerajaan Tempatan atau mengecualikan Kuala Lumpur secara nyata daripada peruntukan tersebut, sebelum memberi kuasa kepada Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) untuk mengendalikan pilihan raya tempatan.

Lim berhujah bahawa 'siapa yang memantau DBKL mesti dipilih oleh warga Kuala Lumpur melalui peti undi, bukan ditentukan oleh kerajaan'.