Pakar Seru Malaysia Bina Sistem Amaran Awal Jerebu, Bukan Sekadar Bacaan API

Malaysia perlu membangunkan sistem amaran awal jerebu bagi melindungi kesihatan awam berikutan episod pencemaran udara yang berulang, kata Pengarah Kampus Besut Universiti Sultan Zainal Abidin (UniSZA), Profesor Madya Dr Azman Azid.

Beliau, yang juga penyelidik kualiti udara dan alam sekitar, berkata sudah tiba masanya negara beralih daripada pendekatan pengurusan krisis kepada pencegahan krisis secara proaktif, memandangkan sebahagian besar data yang diperlukan untuk sistem sedemikian sudah pun tersedia.

"Sementara kita memberi tumpuan kepada bacaan Indeks Pencemaran Udara (API) dan pergerakan asap, terdapat perkembangan yang lebih membimbangkan iaitu kesan terhadap kesihatan awam," katanya dalam satu kenyataan.

Beliau memetik data Kementerian Kesihatan (KKM) yang menunjukkan kes asma meningkat 259 peratus antara minggu epidemiologi ke-32 dan ke-33, daripada 61 kepada 219 kes.

Azman mencadangkan sistem itu mengintegrasikan data titik panas, imej satelit, data meteorologi, trajektori udara, bacaan API, corak penyakit pernafasan serta ukuran zarah halus PM2.5. Menurutnya, data titik panas boleh menunjukkan lokasi kebakaran, imej satelit mengesan gumpalan asap, manakala data meteorologi menentukan arah dan kelajuan angin.

Jika model menunjukkan peningkatan PM2.5 di sesuatu kawasan dalam tempoh 48 hingga 72 jam, katanya, hospital dan klinik boleh meningkatkan kesediaan lebih awal, manakala sekolah boleh merancang aktiviti luar bagi pelajar dengan sewajarnya.

"API sudah tentu penting kerana ia memberi maklumat mengenai kualiti udara semasa, tetapi daripada perspektif pengurusan risiko, menunggu API meningkat sebelum bertindak bermakna kita hanya bertindak selepas bahan pencemar sudah berada di udara," katanya, menambah sistem amaran awal tidak perlu menggantikan API tetapi melengkapkannya.

Beliau turut menyeru pihak berkuasa memperketat penguatkuasaan undang-undang berkaitan pembakaran terbuka, kebakaran semak serta pemantauan kawasan gambut, sambil menegaskan kerjasama serantau di bawah Perjanjian Asean mengenai Pencemaran Jerebu Rentas Sempadan perlu dipertingkatkan, termasuk dalam pemetaan sumber kebakaran, ramalan trajektori asap, perkongsian teknologi dan bantuan memadam kebakaran.

"Air dan asap tidak mengenal sempadan negara. Justeru, kerjasama Asean perlu diperkukuh supaya tindakan dapat diambil sebelum pencemaran berkembang menjadi krisis serantau," katanya, menambah bahawa pencegahan kebakaran, pengurusan gambut, pemodelan atmosfera, kerjasama serantau dan penggunaan tanah lebih mampan perlu digabungkan.