UUCA Bakal Dimansuhkan Selepas 55 Tahun, Umum Anwar

Akta Universiti dan Kolej Universiti 1971 (UUCA) akan dimansuhkan, mengakhiri era 55 tahun undang-undang yang lama mengawal aktivisme pelajar di Malaysia.

Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim membuat pengumuman itu semasa Kongres PKR pada Sabtu, sambil berjanji tiada undang-undang baharu bertujuan menyekat kebebasan bersuara akan menggantikan UUCA.

Sejak diperkenalkan pada April 1971, UUCA telah melalui tujuh pindaan, namun tiada satu pun berjaya memadamkan tuntutan pemansuhan sepenuhnya yang berlarutan sejak beberapa dekad.

UUCA mula digunakan bagi mengekang gelombang aktivisme pelajar pada awal hingga pertengahan 1970-an, termasuk demonstrasi Baling pada November 1974 yang turut melibatkan Anwar sendiri sebagai bekas Presiden Abim, yang ditahan ketika itu. Pindaan 1975 yang dipelopori Tun Dr Mahathir Mohamad memperkenalkan Seksyen 15 dan 16 yang membenarkan penggantungan atau pembuangan pelajar secara ringkas, serta memberi kuasa besar kepada menteri pendidikan termasuk menasihati Yang di-Pertuan Agong berhubung pelantikan naib canselor.

Beberapa 'pelonggaran' berlaku sejak 2009, termasuk pemansuhan hukuman jenayah dan kebenaran pelajar menyertai parti politik luar kampus pada 2012, diikuti kebenaran aktiviti politik dalam kampus pada 2018. Pindaan terbaharu 2024 memindahkan kuasa mendisiplin pelajar daripada naib canselor kepada jawatankuasa disiplin pelajar.

Walaupun begitu, pengkritik berkata 'roh' akta itu masih bersifat menghukum, seperti dilihat pada Jun 2025 apabila 13 pelajar Universiti Malaysia Sabah (UMS) berdepan ancaman penggantungan atau buang kerana menyertai perhimpunan anti-rasuah — sebelum Anwar sendiri campur tangan meminta pihak universiti menahan diri.

Kumpulan pelajar seperti Himpunan Advokasi Rakyat Malaysia (Haram) dan Universiti Malaya Association of New Youth (Umany) kini menuntut usul pemansuhan dibentangkan pada sidang Dewan Rakyat akan datang, penubuhan tribunal bebas untuk rayuan disiplin, serta pemberhentian segera segala siasatan yang sedang dijalankan di bawah akta itu.